Ogólne informacje o regionie

Województwo wielkopolskie zostało wyłonione wśród 16 innych w kraju w wyniku reformy administracji publicznej, wdrożonej z dniem 1 stycznia 1999 roku. Stanowi obecnie samorządową jednostkę administracyjną na szczeblu regionu z własnymi władzami i samodzielnym budżetem. Mówiąc najogólniej, województwo wielkopolskie pokrywa się z obszarem, który historycznie i kulturowo identyfikowany jest z regionem o nazwie Wielkopolska. Na tych ziemiach formowały się na przełomie X i XI wieku zręby państwa polskiego, z najważniejszymi ośrodkami w Gnieźnie i Poznaniu. Pod względem administracyjnym województwo dzieli się na 35 powiatów i 226 gmin. Spośród 109 miast największy jest Poznań, liczący 570 tys. mieszkańców. Do grupy większych miast zaliczają się: Kalisz, Konin, Piła, Ostrów Wlkp., Gniezno i Leszno, które stanowią w swoich rejonach ważne ośrodki życia społeczno-gospodarczego.
Stolicą Wielkopolski i zarazem jej centrum gospodarczym, naukowym i kulturalnym jest Poznań - miasto o bogatej przeszłości historycznej, ściśle związane z początkami państwowości polskiej sprzed ponad tysiąca lat. Drugim po Poznaniu ośrodkiem miejskim w Wielkopolsce o ważnych funkcjach administracyjnych, gospodarczych i społeczno-kulturalnych jest Kalisz. To najstarsze miasto w Polsce, z metryką pochodzącą z II w. n.e., kiedy to uczony grecki Klaudiusz Ptolemeusz wymienia je w swym dziele Zarys geografii pod nazwą "Kalisia" wśród 8 tysięcy innych miejscowości ówczesnego świata.
Województwo wielkopolskie jest jednym z największych regionów Polski. Pod względem powierzchni / 29.825 km kw. /zajmuje drugie miejsce w kraju, a trzecie pod względem liczby mieszkańców / 3.346 tys. /. Obszar regionu jest porównywalny ze średniej wielkości krajami Europy / np. z Belgią /, czy regionami europejskimi / np. z Brandenburgią w Niemczech /. Liczba ludności z kolei przekracza liczbę obywateli Łotwy i niewiele ustępuje liczbie mieszkańców Irlandii czy Litwy. Prawie 58 % ludności województwa mieszka w miastach. Aglomerację poznańską zamieszkuje prawie 700 tys. mieszkańców. Drugą pod względem wielkości jest- położona w południowej części regionu - aglomeracja kalisko - ostrowska licząca prawie 200 tys. mieszkańców. Do grupy większych miast zalicza się : Kalisz / 109 tys. /, Konin / 81 tys. / Piła / 75 tys./, Ostrów Wielkopolski / 73 tys. /, Gniezno / 70 tys. / i Leszno / 64 tys./, które stanowią ważne ośrodki życia społeczno - gospodarczego.
Województwo wielkopolskie jest znakomicie usytuowane na skrzyżowaniu ważnych europejskich powiązań komunikacyjnych. Krzyżują się tu ważne szlaki komunikacyjne, wiodące z Berlina przez Poznań, Konin i Warszawę do Moskwy, oraz z Pragi przez Wrocław, Leszno, Poznań na wybrzeże Bałtyku. Poznański port lotniczy "Ławica" pełni funkcje lotniska krajowego i międzynarodowego. Zróżnicowany przemysł, wysoko towarowe rolnictwo, dobrze rozwinięte usługi i wciąż rozbudowywana infrastruktura tworzą dobre warunki dla dalszego rozwoju Wielkopolski.

Wielkopolska jest obecnie jednym z największych regionów kraju. Zajmuje drugie miejsce pod względem powierzchni, a trzecie wśród najludniejszych. Obszar regionu jest większy od terytoriów takich państw, jak Albania czy Macedonia, niemal identyczny jak Mołdawii i prawie taki sam jak, Belgii. Liczba ludności z kolei przekracza liczbę obywateli Łotwy i niewiele ustępuje liczbie mieszkańców Irlandii i Litwy. Jest również porównywalna z wieloma regionami Europa Zachodniej. Wielkością obszaru jest podobna do sąsiednej Brandenburgii, większa od partnerskich regionów Bretanii we Francji, prowincji Północna Brabancja w Holandii czy kraju Basków w Hiszpanii.
Województwo wielkopolskie tworzy 31 powiatów ziemskich i 4 grodzkie. ktore z kolei dzielą się na 226 gmin.

Na obszarze województwa wyodrębnia się cztery subregiony, ktorych zróżnicowanie wynika z dziejowych uwarunkowań rozwoju społeczno-ekonomicznego, rozmieszczenia zasobów naturalnych i walorów krajobrazowo-przyrodniczych.

Subregion środkowy - skoncentrowany jest w promieniu 50 km wokół Poznania. Miasto położone jest nad rzeką Wartą i na komunikacyjnym szlaku Warszawa-Berlin, w połowie drogi miedzy tymi miastami. W Poznaniu funkcjonuje spełniający światowe standardy, drugi co do wielkości w kraju, port lotniczy Ławica.
Gród nad Wartą tętni życiem. Miasto szczyci się zespołami artystycznymi, znanymi dobrze w muzycznym świecie. Znaczenie kulturalne miasta uświetniają spektakle Teatru Wielkiego, Teatru Muzycznego i Poznańskiego Teatru Tańca. Wydarzeniem o międzynarodowym zasięgu jest odbywający się co roku w czerwcu Festiwal Teatralny "Malta". Na festiwal do Poznania przyjeżdżają awangardowe zespoły teatralne z całego świata.
W licznych uczelniach wyższych i placówkach naukowo badawczych rozwija się zaplecze intelektualne regionu.
Inne ważniejsze miasta tego subregionu to: Gniezno, Nowy Tomyśl, Grodzisk Wielkopolski, Śrem, Szamotuły,Środa Wielkopolska, Września, Oborniki.
Na obszarze subregionu środkowego znajdują się miejsca pełne ciekawych i cennych zabytków kultury polskiej, reprezentujące różnorodne style i tendencje w sztuce. Spotkać tu można wiele pięknych zamków (w Kórnik i Szamotułach), pałaców (w Rogalinie koło Poznania, w Czerniejewie koło Gniezna).

Subregion południowy - obejmuje tereny położone wokół trzech dużych ośrodków - Kalisza, Ostrowa Wielkopolskiego i Leszna.
Region posiada charakter rolniczo-przemysłowy, lecz istnieją tu również dobre warunki do rozwoju aktywnego wypoczynku. Sprzyjają temu liczne jeziora w okolicach Leszna, tereny leśne, rezerwaty przyrody, gospodarstwa agroturystyczne, stadniny koni.
Największym miastem w regionie jest Kalisz. Uznawany jest za najstarsze miasto polskie. Wraz z Ostrowem Wielkopolskim tworzy aglomerację kalisko-ostrowską obejmującą ponad 200 tys. Mieszkańców. Jest liczącym się w regionie i znanym w kraju ośrodkiem kulturalnym. Odbywają się tutaj międzynarodowe festiwale jazzowe i muzyki dawnej.

Subregion wschodni odróżnia się od pozostałych bardziej specyficznym przemysłem. Znajduje się tutaj zagłębie węgla brunatnego, duży kompleks paliwowo-energetyczny i ośrodek hutnictwa metali. Duża jest też waga środowiska przyrodniczego, które pomimo tego, że funkcjonuje w otoczeniu wielkiego przemysłu, jest zapleczem turystycznym nad malowniczymi jeziorami w okolicach Ślesina i Powidza. Stolica tego regionu jest Konin.

Subregion północno-pomorski może poszczycić się niepowtarzalnymi walorami krajobrazowo-przyrodniczymi. To "zielone płuca" Wielkopolski. Lasy zajmują tu 50% powierzchni. Wśród obszarów króluje Puszcza Notecka na powierzchni około 130 tys. hektarów. Entuzjaści pieszych, rowerowych, a także konnych wycieczek mają do dyspozycji wiele szlaków turystycznych prowadzących przez piękne tereny, rozległe pola, łąki, w sąsiedztwie jezior i rzek.

Ludność województwa wielkopolskiego liczy ponad 3,4 mln osób, z czego 57,3% stanowią mieszkańcy miast. Przeciętna gęstość zaludnienia wynosi 113 osób na km2. Najwyższy wskaźnik notuje się w centralnej części województwa, najniższy na północy i północnym zachodzie. Największą jednostką osadniczą jest aglomeracja poznańska. Mieszka w niej prawie 600 tys. osób, co stanowi prawie 20% ludności regionu. Na drugim miejscu pod względem wielkości znajduje się, położona w południowej części regionu, aglomeracja kalisko-ostrowska licząca prawie 200 tys. mieszkańców. Województwo cechuje wzrostowy trend liczby ludności, zarówno z tytułu przyrostu naturalnego, jak i salda migracji. Dodatnie saldo migracji świadczy o dużej atrakcyjności województwa na tle innych regionów kraju. Prawie 1/3 mieszkańców to ludzie młodzi w wieku od 18-39 lat. Grupa produkcyjna liczy ponad 2 mln osób, co stanowi 60% ogólnej liczby ludności. Struktura wiekowa, a także umiejętność szybkiej adaptacji do działalności w warunkach gospodarki rynkowej sprzyjają powstawaniu nowych firm i nowych miejsc pracy. Dzięki temu województwo znajduje się na drugim miejscu wśród województw o najniższym wskaźniku bezrobocia. Pozytywnie wyróżnia się aglomeracja poznańska, gdzie bezrobocie praktycznie nie występuje. Istnieją jednak obszary o znacznej nadwyżce rąk do pracy, często nawet wśród ludzi młodych o wysokich kwalifikacjach i różnych zawodach. Należą do nich powiaty wschodniej części województwa wielkopolskiego: koniński, kolski, pleszewski, słupecki, oraz położone w północnej części regionu powiaty złotowski wągrowiecki.